Składka zdrowotna 2025 – na jakie stawki muszą przygotować się przedsiębiorcy?

Najważniejsze informacje

• Zmieni się wysokość najniższej składki zdrowotnej opłacanej przez przedsiębiorców w 2025 roku.
• Minimalna składka na ubezpieczenie zdrowotne ma wynosić 314,96 zł miesięcznie.
• W przypadku wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne od zbycia środków trwałych przez przedsiębiorców mają oni otrzymać dowolność wyboru.
• Zmiany weszły w życie od 1 stycznia 2025 roku.

Czym jest składka zdrowotna?

Ubezpieczenie zdrowotne uprawnia do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej. W dużej mierze może ona funkcjonować właśnie dzięki uiszczanym przez przedsiębiorców składkom. Tak stworzony system gwarantuje stabilność służby zdrowia. Obowiązkowi płacenia składek zdrowotnych podlegają w Polsce m.in. osoby zatrudnione na umowę o pracę. W tym przypadku ubezpieczenie zdrowotne w całości finansowane jest przez pracownika. Składkę na ten cel odprowadza się co miesiąc z wynagrodzenia za pracę brutto. W związku z tym koszt ten de facto obciąża w dużej mierze pracodawców. Czasem w uproszczeniu stosuje się tu określenie składka chorobowa. 

Dlaczego zmiany dotyczące składki zdrowotnej dla przedsiębiorców są konieczne?

Zdaniem wielu przedsiębiorców oraz reprezentujących ich organizacji składka zdrowotna w aktualnej formie stanowi zbyt duże obciążenie finansowe. Dotychczasowe zasady naliczania wprowadziły w 2022 roku przepisy tzw. Polskiego Ładu. Okazało się, że nie spełniły one oczekiwań przedsiębiorców, czemu ma się przysłużyć nowa reforma systemu składkowego. Według jej założeń na obniżeniu składki zdrowotnej mają skorzystać przede wszystkim działalności gospodarcze z niskimi dochodami. Nowe zasady mają uprościć też rozliczenia. Niemniej niełatwa sytuacja finansowa systemu ochrony zdrowia sprawia, że zmiany nie będą aż tak daleko idące, jak deklaracje przed ostatnimi wyborami parlamentarnymi. Będzie to część pakietu, który obejmie ustawa. Przedsiębiorcy bowiem zgłaszali też wiele uwag odnośnie uwzględniania w podstawie wymiaru składki zdrowotnej także przychodów, które zostały wygenerowane ze sprzedaży środków trwałych. Postrzegane było to jako rozwiązanie niesprawiedliwe, bo niezwiązane z podstawowym zakresem działalności gospodarczej. Przyczyniało się także do zmniejszenia dochodów i rentowności przedsiębiorstw.

Zmiany wymiaru składki zdrowotnej w 2025 roku – nowe zasady

Nowe przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne zakładają dwie kluczowe zmiany począwszy od 1 stycznia 2025 roku. Są to:

• obniżenie minimalnej podstawy składki zdrowotnej – ma to wpłynąć na zobowiązania podatników rozliczających się według podatku liniowego oraz skali podatkowej. Minimalna składka według nowych zasad to 9% liczone od 75% najniższego ustawowego wynagrodzenia. Ta zmiana obejmie przedsiębiorców rozliczających się według skali PIT, w podatku liniowym oraz osób stosujących opodatkowanie w formie karty podatkowej.
• możliwość wyboru przepisu odnośnie obliczania składki zdrowotnej od sprzedaży środków trwałych – to efekt jednej z nowelizacji, której celem było, aby część z przedsiębiorców nie straciła na planowanych wcześniej przepisach. Pozwala nie płacić składki zdrowotnej od przychodu ze sprzedaży lub pomniejszyć ją o koszt amortyzacji środka trwałego. Przedsiębiorcy uzyskują zatem wybór bardziej opłacalnej dla siebie opcji.

Tu warto zaznaczyć, że zmiana nie obejmie tzw. ryczałtowców. Wciąż będą oni rozliczać składkę na ubezpieczenie zdrowotne według dotychczasowych zasad – w zależności od poziomu uzyskiwanych przychodów, czyli ryczałtem.

Spodziewane efekty zmian w składce zdrowotnej

W 2025 roku minimalna składka zdrowotna będzie liczona od 3499,5 zł i wyniesie 314,96 zł. Według wcześniejszych zasad byłoby to 419 zł. Maksymalna oszczędność dla przedsiębiorcy wyniesie zatem 104,04 zł miesięcznie od pracownika. Ma to wpłynąć pozytywnie przede wszystkim na biznes z niskimi dochodami lub na działalności gospodarcze, które uzyskują straty finansowe.

Według rządowych szacunków, zmiany te obejmą 934 tys. małych przedsiębiorców (759 tys. rozliczających się na skali i 158 tys. liniowo). Powyżej minimalnego wynagrodzenia dla pracownika nie ma tu dla firmy korzyści ze zmian. Przedsiębiorcy przyznają, że wcześniejsze deklaracje odnośnie reformy składki zdrowotnej były odważniejsze. Niemniej dla sektora finansów łączny skutek tych zmian szacuje się na 945 mln zł. Trzeba również pamiętać o tym, że ochrona zdrowia w Polsce jest w zdecydowanym stopniu finansowana ze składek. Niektórzy obawiają się więc, że reforma ograniczy wpływy na ten cel. Według planów Narodowego Funduszu Zdrowia, który pełni funkcję płatnika świadczeń zdrowotnych oraz leków refundowanych dla ubezpieczonych w systemie, wpływy w 2025 roku wyniosą ponad 173,1 mld zł. Ma to stanowić 87,5% ogólnej sumy przychodów dla NFZ. Rząd zapewnia, że środki na ewentualne różnice są już w budżecie na przyszły rok zabezpieczone.

Dalsze zmiany w 2026 roku?

Zmiany wprowadzone dla przedsiębiorców od 2025 roku to rozwiązanie tymczasowe. Można się spodziewać kolejnych. Te dotychczasowe należy traktować jako tylko część zaplanowanej przez rząd reformy składki zdrowotnej na lata 2025 i 2026. Oczywiście wiele w tej materii może się jeszcze  zmienić. Według wstępnych założeń w 2026 roku wysokość składki ma zostać zmniejszona z 9% na 4,5%. Ulgi prawdopodobnie zostaną rozszerzone również na średnich przedsiębiorców, którzy w związku z tym mają opłacać składkę zdrowotną na korzystniejszych warunkach. Szczegóły reformy będziemy poznawać stopniowo. Rozważane jest tu np. zryczałtowanie stawki czy wprowadzenie progu 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w ciągu roku, od którego składka wynosiłaby dodatkowe 4,9%. To jednak nie koniec planów. Nadwyżka od przychodów powyżej 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia miałaby zostać objęta stawką 3,5%. Wiele wskazuje również na to, że w 2026 roku nie będzie możliwości rozliczania zapłaconych składek w podatku dochodowym. Oczywiście wszelkie detale poznamy bliżej faktycznego wejścia przepisów w życie. W założeniu jednak do pewnego poziomu składka ma być ryczałtowa, a powyżej niego ma uzyskiwać poziom procentowy. 

Zmiany w składce zdrowotnej od 2025 roku – podsumowanie 

Składki na ubezpieczenie zdrowotne są niezbędnym elementem polskiego systemu ochrony zdrowia. Niemniej ich wysokość oraz sposób, w jaki dotychczas były pobierane, budziły wiele zastrzeżeń. Reforma składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2025 roku jest ukłonem rządu w kierunku przedsiębiorców, choć zdaniem wielu z nich niewystarczającym. Nie zmienia to faktu, że bardzo wiele niedużych działalności gospodarczych realnie skorzysta na nowych przepisach. Małe firmy zapłacą składkę zdrowotną niższą. Można ewentualnie dyskutować, czy ta korzyść naprawdę będzie dla nich znacząca. Jednocześnie wiele wskazuje na to, że zmiany w zakresie obliczenia składki wprowadzone w 2025 roku to dopiero początek większej reformy. Rządzący już zapowiadają, iż są to rozwiązania tymczasowe. Kolejne, bardziej odczuwalne zmiany w systemie składek zdrowotnych mają pojawić się z początkiem 2026 roku. Na razie jednak nie jest znana ich ostateczna forma.

FAQ – pytania odnośnie składek i reformy