Prowadzenie dokumentacji pracowniczej pracownika – kompendium pracodawcy dotyczące akt osobowych

Najważniejsze informacje

• Ulga prorodzinna to odliczenie podatkowe dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych.
• Ulga na dziecko ma na celu wspierać kondycję finansową rodzin z dziećmi.
• Wysokość przyznanej ulgi prorodzinnej zależy od liczby dzieci w rodzinie uprawniających do jej otrzymania.
• Rodziny z jednym dzieckiem mają wyznaczone limity dochodu uprawniające do przyznania ulgi.

Czym jest ulga prorodzinna?

Ulga prorodzinna to najczęściej występujące w Polsce odliczenie podatkowe w rozliczeniu PIT na zasadach ogólnych. To istotne z punktu widzenia obywateli rozwiązanie wspierające rodziny. Preferencja ta pozwala bowiem zmniejszyć podatek do zapłaty lub uzyskać zwrot nadpłaconej w ciągu roku daniny na rzecz państwa. Wysokość jest nielimitowana i pozostaje zależna od liczby posiadanych dzieci, na które ona przysługuje zgodnie z wytycznymi. Podstawę prawną stanowi tutaj art. 27f Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 Nr 80 poz. 350 z późn. zm.). Zwolnienie to nazywane jest potocznie także ulgą na dziecko.

Przykład I

Małżonkowie uzyskali wspólnie w ubiegłym roku 120 000 zł dochodu. Opiekują się dwójką dzieci. Jedno ma 5 lata, a drugie jest w wieku 21 lat, ale uzyskało w ubiegłym roku 24 000 zł dochodu. Uprawnienie do ulgi nie przysługuje.

Jak to działa? Podstawowe założenia

Zasady korzystania z ulgi prorodzinnej w 2025 roku pozostały niezmienione. Oznacza to, że jej otrzymanie wymaga spełnienia określonych warunków rodzinnych, dochodowych, a także formalnych. Osoby uprawnione mogą odliczyć odpowiednie kwoty w rocznym zeznaniu podatkowym za poprzedni rok kalendarzowy. Kwota ulgi zmniejsza wysokość podatku do zapłaty albo generuje nadpłatę, którą podatnik otrzyma w formie zwrotu od urzędu skarbowego. Za 2024 rok podatkowy przysługuje ona proporcjonalnie licząc od miesiąca narodzin dziecka.

Przykład II

Rodzice bez związku małżeńskiego wychowują wspólnie dziecko małoletnie i zamieszkują razem. Jeden z rodziców uzyskał w ubiegłym roku 52 000 zł, a drugi 72 000 zł dochodu. Ulga na to dziecko przysługuje tylko osobie z mniejszym dochodem, gdyż nie przekroczyła limitu 56 000 zł.

Komu przysługuje ulga prorodzinna?

Ustawodawca jednoznacznie wyróżnił grupy osób, którym przysługuje ulga prorodzinna. Podobnie jak w poprzednich latach, w rozliczeniach uwzględniających 2024 rok są to:

• rodzice,
• opiekunowie prawni (pod warunkiem wspólnego zamieszkiwania),
• rodzice zastępczy.

Ulga na dziecko obejmuje oboje rodziców łącznie, nawet jeśli składają osobne deklaracje podatkowe PIT za 2024 rok. Można ją jednak odliczyć w dowolnej proporcji, jaką ustalą między sobą. Istotą pozostaje tu jednak faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej, sprawowanie pieczy nad dzieckiem, utrzymywanie oraz wychowywanie go. To warunki konieczne. Ulga prorodzinna nie przysługuje rodzicom pozbawionym władzy rodzicielskiej czy osobom, które jej nie wykonują. Nie otrzymają jej również utrzymujący sporadyczne kontakty z potomkiem nawet w przypadku płacenia alimentów. Wyłączne prawo do ulgi podatkowej ma tu osoba opiekująca się małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji.

Przykład III

Małżeństwo ma troje dzieci, w tym dwoje małoletnich i jedno w wieku 20 lat, które nie kontynuuje nauki. Osiągnięty w ubiegłym roku dochód przekroczył 120 000 zł. Przysługuje ulga na dwoje dzieci małoletnich.

Podstawowe warunki otrzymania ulgi

Z ulgi podatkowej na dziecko skorzystać mogą wyłącznie podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy w poprzednim roku kalendarzowym uzyskali dochody opodatkowane według skali podatkowej – na zasadach ogólnych ze stawkami 12% i 32%. Preferencja przysługuje na każde dziecko:

• które nie ukończyło 18 lat,
• które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny albo rentę socjalną.

Przykład IV

Małżeństwo nie posiada wspólnych dzieci, ale kobieta sprawuje opiekę nad dwojgiem małoletnich dzieci z poprzedniego związku, a mężczyzna nad jednym. W ubiegłym roku uzyskali wspólny dochód 132 000 zł. Kobieta ma prawo do preferencji podatkowej na swoich potomków, natomiast mężczyźnie ulga na dziecko nie przysługuje.

Ulga na pełnoletnie dziecko

Ulga prorodzinna przysługuje również w przypadku dzieci pełnoletnich do ukończenia przez nie 25 roku życia. Muszą tu jednak być spełnione dwa warunki:

• dziecko uczy się lub studiuje,
• suma dochodów i przychodów dziecka z wyłączeniem renty rodzinnej nie przekracza dwunastokrotności kwoty renty socjalnej w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego. Obecnie kwota graniczna to zatem 21 371,52 zł.

Jeżeli pełnoletnie dziecko ma miejsce zamieszkania inne od rodziców nie stanowi to przeszkody w otrzymaniu prawa do ulgi.

Kto nie może skorzystać z ulgi na dziecko?

Stosowanie ulgi na dziecko ma również swoje ograniczenia. Wśród najważniejszych wykluczeń należy wymienić:

• uzyskiwanie wyłącznie dochodów opodatkowanych 19% podatkiem liniowym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej,
• uzyskiwanie wyłącznie dochodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (ryczałt ewidencjonowany lub karta podatkowa).
• stosowanie przez dzieci do ich dochodów opodatkowania podatkiem liniowym lub ryczałtem,
• umieszczenie dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
• związek małżeński dziecka.

Wysokość ulgi prorodzinnej za 2024 rok

Ile wynosi kwota ulgi prorodzinnej, jaka przysługuje podatnikowi? Jak to obliczyć? Wysokość kwoty przysługującej ulgi na dziecko zależy od liczby dzieci, nad którymi podatnik sprawuje pieczę i które wychowuje. Ważne pozostaje też spełnianie innych kryteriów. W 2025 roku kwoty te wyglądają następująco:

Podane kwoty są sumowane. Wynika z tego, że rodzina mająca trójkę dzieci uzyska rocznie kwotę 4 224,12 zł, a z czwórką dzieci 6 924,12 zł.

Przykład V

Dziecko urodziło się w grudniu ubiegłego roku. Związek małżeński zawarto w lutym. Mężczyzna w ubiegłym roku uzyskał dochód 128 000 zł, a kobieta 53 000 zł. Kobiecie przysługuje w tej sytuacji ulga na dziecko za jeden miesiąc.

Limity dochodu

Limity dochodu dla ulgi prorodzinnej obowiązują wyłącznie w przypadku rodzin z jednym dzieckiem. Występują tu następujące roczne progi dochodów:

• 56 000 zł – przy osobie niepozostającej w związku małżeńskim (także przez część roku),
• 112 000 zł – maksymalna kwota zarobków dla małżeństwa lub osoby samotnie wychowującej dziecko.

Dla rodziny z większą liczbą dzieci nie istnieją kryteria dochodowe w odniesieniu do stosowania ulgi prorodzinnej. Podobnie wygląda sytuacja przy jednym dziecku, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

Dodatkowy zwrot niewykorzystanej ulgi

Zdarzają się czasem sytuacje, że podatnikowi rozliczającemu roczny PIT zabraknie podatku do odliczenia pełnej kwoty ulgi, jaka mu przysługuje. W takim przypadku można jednak otrzymać także powstałą różnicę. Mechanizm ten określa się „zwrotem niewykorzystanej ulgi na dziecko” albo „dodatkowym zwrotem ulgi”. Zazwyczaj ma to związek ze zbyt małymi rocznymi dochodami – poniżej kwoty wolnej od podatku. Nie zawsze pozwoli jednak na uzyskanie pełnej kwoty ulgi. Nie może bowiem ona przekroczyć sumy kwot zapłaconych na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne.

Jakie dokumenty potrzebne są do uzyskania ulgi prorodzinnej?

Ulgę prorodzinną uwzględnia się w corocznym zeznaniu podatkowym – deklaracja PIT-37 lub PIT-36. W dołączonym do nich formularzu PIT/O (część E) wpisuje się numery PESEL dzieci. Jeżeli go nie mają, należy podać ich imiona, nazwiska oraz daty urodzenia. Do deklaracji nie trzeba załączać żadnych dokumentów czy ich kopii. Niemniej jednak niektóre z nich należy przechowywać przez 5 lat od końca roku, w którym uzyskaliśmy zwrot podatku z tytułu ulgi na dzieci. To niezwykle ważne. Urząd skarbowy ma bowiem prawo przeprowadzić kontrolę i zweryfikować, czy faktycznie przysługuje nam ulga prorodzinna. W przypadku kontroli niezbędne może okazać się przedstawienie funkcjonariuszom skarbówki dokumentów potwierdzających, że prawo do ulgi przysługuje. Są to m.in.:

• odpis aktu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
• odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą,
• zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Jaka jest kara za nieuprawnione odliczenie ulgi na dziecko?

Zdarzają się przypadki, że podatnicy uwzględniają w deklaracji PIT preferencje podatkowe, które im nie przysługują. Skorzystanie na tej sytuacji prawo traktuje jako wykroczenie skarbowe. Karą w tym przypadku jest grzywna. Jej wysokość pozostaje uzależniona od kwoty, o jaką zostanie uszczuplony podatek. Maksymalna grzywna w tym przypadku to dwudziestokrotność minimalnego wynagrodzenia. Kary można uniknąć składając z wyprzedzeniem korektę deklaracji PIT oraz opłacając zaległe zobowiązania podatkowe.

Prawo do ulgi prorodzinnej w 2025 roku – podsumowanie

Ulga prorodzinna jest najczęściej stosowaną preferencją podatkową przez Polaków w corocznych deklaracjach. To znaczące wsparcie, z którego mogą skorzystać rodzice lub opiekunowie prawni dziecka. Wysokość przyznanej ulgi jest uzależniona od liczby potomstwa i kwoty zapłaconego podatku, ale uwzględnia także inne okoliczności oraz warunki do spełnienia. Przy okazji składania deklaracji podatkowej wystarczy podać liczbę dzieci i ich numery PESEL. Na pewno warto skorzystać z ulgi prorodzinnej, jeżeli tylko zgodnie z obowiązującymi przepisami to dodatkowe wsparcie przysługuje.

FAQ – pytania dotyczące rozliczenia ulgi prorodzinnej